Trong thời điểm giao mùa, một số bệnh có nguy cơ lây nhiễm cao và dễ dàng tấn công trẻ em, đặc biệt là các bé dưới 5 tuổi vì hệ thống miễn dịch chưa đủ sức chống chọi với bệnh tật. Ba mẹ cần nhận thức về bệnh giao mùa ở trẻ để chủ động thực hiện biện pháp phòng tránh cho con của mình. Bài viết cung cấp thông tin chi tiết về các loại bệnh giao mùa thường gặp ở trẻ nhỏ và những lời khuyên từ các chuyên gia y tế để ba mẹ bảo vệ sức khỏe của bé tốt hơn.
Bệnh giao mùa ở trẻ là nhóm bệnh xuất hiện phổ biến trong thời điểm giao mùa (ví dụ xuân hè, thu đông). Đây là thời điểm nhiệt độ thay đổi, chênh lệch giữa ngày và đêm, độ ẩm không khí giảm, ít gió,... làm cho cơ thể tiêu tốn năng lượng nhiều hơn, giảm sức đề kháng dẫn đến dễ mắc bệnh, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi.
Mặt khác, các điều kiện môi trường thay đổi lúc giao mùa cũng tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh phát triển và lây lan, càng làm tăng nguy cơ mắc bệnh cho trẻ nhỏ vì hệ miễn dịch các bé chưa hoàn thiện và sức đề kháng yếu.
Các bệnh thường gặp khi giao mùa là cúm, viêm mũi, viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi, sởi, thuỷ đậu, viêm màng não, bệnh đau mắt đỏ, viêm xoang, dị ứng... Do vậy, các gia đình cần chú ý thực hiện những biện pháp phòng bệnh trong thời điểm giao mùa.
Bệnh cảm lạnh thông thường hay cảm lạnh là tình trạng nhiễm virus cấp tính ở đường hô hấp trên, ảnh hưởng đến niêm mạc đường hô hấp của mũi, họng, xoang và thanh quản. Nếu trẻ bị cảm lạnh trong thời gian dài và không được điều trị triệt để, bé có thể gặp phải các biến chứng như nhiễm trùng tai, hen suyễn, viêm xoang, viêm phổi, v.v. Đây là một trong các bệnh giao mùa ở trẻ em thường mắc phải.
Triệu chứng nhận biết trẻ bị cảm lạnh bao gồm:
Điều trị trẻ bị cảm lạnh thông thường:
Bé bị cảm lạnh có thể tự khỏi mà không cần điều trị y tế. Tùy vào mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, độ tuổi và thể trạng của bé mà các bác sĩ có thể cho bé uống thuốc paracetamol (acetaminophen) để hạ sốt và giảm đau nhức, bé có thể bổ sung vitamin C, kẽm nguyên tố để tăng cường sức đề kháng.
Hướng dẫn chăm sóc bé bị cảm lạnh mau khỏi:
Cúm mùa là bệnh nhiễm khuẩn hô hấp cấp tính do virus Influenza gây nên. Có 3 tuýp vi rút cúm gây bệnh ở người gồm virus tuýp A, B, và C. Với trẻ em, bệnh cúm có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng về hô hấp dẫn đến tử vong. Một số biến chứng khác của bệnh cúm bao gồm viêm phế quản, viêm phổi, viêm tai, viêm não,... Đây là một trong các bệnh giao mùa ở trẻ thường gặp.
Các triệu chứng khi trẻ bị cúm bao gồm:
Điều trị trẻ bị bệnh cúm:
Việc điều trị sẽ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng, độ tuổi và thể trạng của bé. Mục tiêu của điều trị cúm là giảm bớt các triệu chứng, theo đó, các bác sĩ có thể sử dụng một số loại thuốc như:
Cách chăm sóc bé bị cúm mau khỏi:
Bệnh cúm gây nguy cơ đáng kể cho trẻ em do các bé dễ bị các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi và suy hô hấp. Cách tốt nhất để phòng ngừa bệnh cúm là tiêm vắc xin cúm hàng năm. Phụ huynh hãy trao đổi với trung tâm tiêm chủng hoặc bác sĩ nếu có thắc mắc về hiệu quả của vắc xin và lịch tiêm chủng cho bé.
Viêm họng là triệu chứng phổ biến ở trẻ nhỏ, nguyên nhân chủ yếu là do bé bị nhiễm vi khuẩn hoặc virus. Các loại virus như Rhinovirus, virus hợp bào hô hấp là tác nhân phổ biến khiến trẻ bị viêm họng, ngoài ra còn có influenza, enterovirus và adenovirus. Với vi khuẩn, liên cầu khuẩn nhóm A là tác nhân phổ biến nhất, có khoảng 30% trẻ em bị viêm họng là do nhiễm liên cầu khuẩn. Các nguyên nhân khác gây viêm họng không liên quan đến nhiễm trùng bao gồm thói quen thở bằng miệng (đặc biệt là trong mùa lạnh) và bị viêm mũi dị ứng.
Các triệu chứng khi trẻ bị viêm họng bao gồm:
Điều trị trẻ bị viêm họng:
Việc điều trị viêm họng tùy thuộc vào nguyên nhân gây triệu chứng. Nếu viêm họng là do liên cầu khuẩn, trẻ sẽ cần được điều trị bằng kháng sinh. Nếu viêm họng do virus, trẻ chỉ cần nghỉ ngơi, dùng thuốc giảm đau và các biện pháp khác để giảm triệu chứng.
Hướng dẫn chăm sóc bé bị viêm họng mau khỏi:
Ba mẹ cần đảm bảo bé được nghỉ ngơi nhiều, uống đủ nước, chế độ dinh dưỡng hợp lý, tuân theo phác đồ điều trị và chỉ định sử dụng thuốc của bác sĩ. Đồng thời, hãy vệ sinh sạch sẽ phòng ngủ của bé, đảm bảo không gian ngủ và sinh hoạt của bé thoáng mát, đủ độ ẩm.
Viêm phế quản là tình trạng niêm mạc của các ống thở lớn trong phổi bị viêm (sưng đỏ). Bệnh có thể diễn ra trong ngắn hạn (cấp tính) hoặc dài hạn (mạn tính). Viêm phế quản cấp tính thường do virus gây ra, bé có thể bị viêm phế quản cùng lúc hoặc sau khi bị cảm lạnh hoặc do mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác. Đây là một trong những bệnh giao mùa ở trẻ em thường gặp nhất.
Các triệu chứng khi trẻ bị viêm phế quản bao gồm:
Viêm phế quản cấp tính thường khởi phát bằng những cơn ho khan, khó chịu do viêm niêm mạc ống phế quản. Các triệu chứng khác có thể bao gồm:
Viêm phế quản mạn tính có những triệu chứng như sau:
Điều trị trẻ bị viêm phế quản:
Việc điều trị sẽ phụ thuộc vào các triệu chứng, độ tuổi, thể trạng của bé và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Nếu các triệu chứng không quá nghiêm trọng, bác sĩ có thể đề nghị chăm sóc tại nhà kèm uống thuốc hạ sốt, giảm đau hoặc giảm ho nhằm giảm bớt các triệu chứng.
Cách chăm sóc bé bị viêm phế quản mau khỏi:
Viêm phổi ở trẻ em là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính ở phổi. Theo Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc, mỗi ngày trên toàn thế giới, cứ 43 giây lại có ít nhất một trẻ tử vong do viêm phổi. Nguyên nhân gây bệnh viêm phổi ở trẻ em là do nhiễm vi khuẩn, virus hoặc nấm trong không khí. Đây là một trong các bệnh giao mùa ở trẻ em có tỷ lệ mắc cao. Một số vi khuẩn và virus phổ biến gây viêm phổi ở trẻ nhỏ là: (1)
Các tác nhân phổ biến gây bệnh viêm phổi được liệt kê ở trên đã có thể phòng ngừa dễ dàng bằng vắc xin. Ví dụ vắc xin phế cầu khuẩn giúp tạo ra kháng thể chống bệnh viêm phổi do phế cầu khuẩn gây ra.
Các triệu chứng khi trẻ bị viêm phổi bao gồm:
Điều trị trẻ bị viêm phổi:
Việc điều trị viêm phổi phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh viêm phổi. Các trường hợp viêm phổi là do vi khuẩn có thể được điều trị bằng kháng sinh. Các nguyên nhân khác gây viêm phổi là virus hoặc vi khuẩn mycobacterium cần các phương pháp điều trị khác.
Cách chăm sóc bé bị viêm phổi:
Tiêu chảy cấp cũng là một bệnh giao mùa ở trẻ em thường gặp, bệnh này thường do virus, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng gây ra. Trong đó Rotavirus là nguyên nhân phổ biến nhất gây tiêu chảy cấp ở trẻ em. Các nguyên nhân khác bao gồm nhiễm vi khuẩn, do tác dụng phụ của thuốc kháng sinh và bị nhiễm trùng không liên quan đến hệ thống đường tiêu hóa. Bệnh tiêu chảy cấp có thể dẫn đến trụy mạch rồi tử vong nếu không được điều trị kịp thời và chăm sóc đúng cách.
Các triệu chứng khi trẻ bị tiêu chảy cấp bao gồm:
Điều trị trẻ bị tiêu chảy cấp:
Việc điều trị tiêu chảy cấp phụ thuộc vào nguyên nhân gây triệu chứng tiêu chảy.
Cách chăm sóc bé bị tiêu chảy cấp:
Rối loạn tiêu hóa là tình trạng hệ tiêu hóa của trẻ có những biến đổi về nhu động ruột và sự hấp thu của dịch ruột, gây đau bụng hoặc các vấn đề trong quá trình tiêu hóa thức ăn. Tình trạng rối loạn tiêu hóa có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Đây là một trong các bệnh giao mùa ở trẻ em.
Có rất nhiều nguyên nhân gây tình trạng rối loạn tiêu hóa, phổ biến nhất là trẻ bị nhiễm virus hoặc vi khuẩn, ngộ độc thực phẩm, dị ứng hoặc mắc một số bệnh lý (bệnh celiac, tắc ruột, viêm tụy, viêm gan, bệnh Crohn, viêm loét đại tràng,...).
Triệu chứng nhận biết trẻ bị rối loạn tiêu hóa:
Điều trị trẻ bị rối loạn tiêu hóa:
Ngay khi thấy những biểu hiện rối loạn tiêu hóa hoặc những thay đổi trong ăn uống, cân nặng, vấn đề đi tiêu, đi tiểu của bé, ba mẹ cần đưa bé đi thăm khám bác sĩ để xác định nguyên nhân chính xác gây rối loạn tiêu hóa ở trẻ nhỏ. Khi đã hiểu tác nhân chính gây tình trạng rối loạn tiêu hóa, bác sĩ sẽ đưa ra phương án điều trị phù hợp cho bé.
Hướng dẫn chăm sóc bé bị rối loạn tiêu hóa:
Quai bị là bệnh truyền nhiễm do vi rút thuộc họ Paramyxoviridae gây ra. Bệnh quai bị có thể bùng phát thành dịch, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như: viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng, viêm não – màng não,... và có thể gây vô sinh ở các bé trai do viêm tinh hoàn và vô sinh ở bé nữ do viêm buồng trứng.
Triệu chứng nhận biết trẻ bị quai bị bao gồm:
Sốt, đau đầu, sưng và đau tuyến nước bọt dưới hàm, đau cơ.
Cách điều trị trẻ bị quai bị:
Hiện nay, bệnh quai bị chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, phương pháp chủ yếu là điều trị triệu chứng, tăng cường dinh dưỡng, nâng đỡ cơ thể, phát hiện và xử trí sớm các biến chứng viêm tinh hoàn, viêm màng não,…
Hướng dẫn chăm sóc bé bị quai bị:
Phòng bệnh quai bị là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe của bé:
Để phòng bệnh quai bị ở trẻ em, Cục Y tế dự phòng và Bộ Y tế khuyến cáo người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:
Bệnh sởi là bệnh truyền nhiễm, phổ biến ở trẻ em do vi rút sởi Morbillivirus gây ra. Đối với trẻ nhỏ, bệnh sởi có thể gây nhiễm trùng thứ cấp như nhiễm trùng tai, viêm phổi hoặc tiêu chảy và nôn mửa. Một biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng của bệnh sởi là viêm não, viêm thanh quản, viêm phế quản, viêm phổi hoặc thậm chí tử vong. Đây là một trong các bệnh giao mùa ở trẻ em hay gặp phải.
Triệu chứng nhận biết trẻ bị sởi:
Cách điều trị bệnh sởi cho bé:
Bệnh sởi là do virus gây ra nên hiện nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Nếu các triệu chứng không nghiêm trọng và bé không bị nhiễm trùng thứ cấp, các bác sĩ sẽ khuyến khích chăm sóc tại nhà, cho bé uống nhiều nước, nghỉ ngơi nhiều, không đến trường và không tham gia các hoạt động cộng đồng khác để ngăn ngừa lây nhiễm.
Hướng dẫn chăm sóc bé bị sởi:
Bệnh thủy đậu ở trẻ em (hay còn gọi là trái rạ ) là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Varicella-Zoster (VZV) gây ra. Bệnh thủy đậu thường xảy ra ở trẻ em dưới 15 tuổi, nhất là với những trẻ chưa được tiêm phòng hoặc chưa từng mắc bệnh. Đây là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ khi giao mùa.
Triệu chứng nhận biết trẻ bị thủy đậu:
Biểu hiện thường thấy là trên da của trẻ sẽ xuất hiện những đốm đỏ li ti, phát triển thành những mụn nước và dần dần lan rộng ra các vùng da lân cận.
Thông thường bệnh thủy đậu sẽ được chia làm 4 giai đoạn, bao gồm:
Cách điều trị bệnh thủy đậu cho bé:
Cách điều trị bệnh thủy đậu ở trẻ em hiện nay chủ yếu là theo dõi các triệu chứng và áp dụng biện pháp giúp thuyên giảm tình trạng càng sớm càng tốt.
Bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc bôi ngoài da giúp triều trị bệnh thủy đậu ở trẻ em:
Trong quá trình điều trị bệnh thủy đậu ở trẻ em, ba mẹ cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thuốc giảm đau hoặc thuốc hạ sốt.
Hướng dẫn chăm sóc bé bị thủy đậu:
Sốt xuất huyết là một bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra. Đây được xem là một trong những bệnh giao mùa ở trẻ em thường gặp. Sốt xuất huyết ở trẻ em thường do 4 chủng virus do muỗi vằn (Aedes aegypti) lây lan. Loại muỗi này phổ biến ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới trên toàn thế giới. Sốt xuất huyết nặng có thể gây chảy máu bên trong và tổn thương nội tạng, huyết áp có thể tụt xuống mức nguy hiểm và gây sốc, một số trường hợp tử vong.
Triệu chứng nhận biết trẻ bị sốt xuất huyết:
Cách điều trị bệnh sốt xuất huyết cho bé:
Hiện nay bệnh sốt xuất huyết không có phương pháp điều trị đặc hiệu, các triệu chứng nhẹ có thể được điều trị tại nhà. Trường hợp trẻ bị sốt xuất huyết có triệu chứng nặng, các bác sĩ sẽ truyền dịch qua tĩnh mạch và bổ sung chất điện giải để thay thế những chất bị mất do nôn mửa hoặc tiêu chảy. Một số trường hợp nặng hơn có thể phải truyền máu.
Hướng dẫn chăm sóc bé bị sốt xuất huyết tại nhà:
Bệnh tay chân miệng là bệnh nhiễm virus nhẹ, dễ lây lan, thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Đây là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ khi giao mùa. Tác nhân gây bệnh thường gặp nhất là coxsackievirus. Biến chứng thường gặp nhất của bệnh tay chân miệng là mất nước.
Triệu chứng nhận biết trẻ bị bệnh tay chân miệng:
Cách điều trị bệnh tay chân miệng cho bé:
Tùy vào mức độ nặng nhẹ của bệnh tay chân miệng ở trẻ em bác sẽ có phương pháp điều trị phù hợp. Ví dụ bác sĩ có thể chỉ định bôi thuốc mỡ làm dịu cơn đau và điều trị các nốt mụn gây ngứa ngáy khó chịu cho bé. Bác sĩ sẽ cân nhắc cho trẻ dùng thuốc acetaminophen hoặc ibuprofen để giảm đau đầu. Trẻ đau họng nặng sẽ được cho uống siro, ngậm thuốc đau họng.
Hướng dẫn chăm sóc bé bị tay chân miệng tại nhà:
Nếu trẻ bị tay chân miệng, mẹ cho nghỉ học để tránh lây bệnh cho các bạn khác và thực hiện một số biện pháp chăm sóc tại nhà như sau:
Viêm da dị ứng do tiếp xúc hay viêm da tiếp xúc là một loại phản ứng quá mẫn muộn ở da sau khi da của bé tiếp xúc với chất gây dị ứng, chủ yếu xảy ra ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ từ 0 - 3 tuổi. Trẻ em thường bị viêm da tiếp xúc vì da của bé mỏng, dễ hấp thụ nhiều chất từ bên ngoài và tỷ lệ diện tích bề mặt tiếp xúc lớn hơn trọng lượng cơ thể. Đây là một trong những bệnh giao mùa ở trẻ em hay gặp.
Một số các chất gây phổ biến viêm da tiếp xúc ở trẻ em bao gồm niken trong khuyên tai, nút, dây buộc, kẹp, đồ chơi, đồ trang sức và giày dép; nhựa thơm Balsam Peru trong một số sản phẩm có mùi thơm; các chất bảo quản methylisothiazolinone hoặc isothiazolinones và hỗn hợp nước hoa.
Triệu chứng nhận biết trẻ bị viêm da tiếp xúc:
Cách điều trị viêm da tiếp xúc cho bé:
Bước đầu tiên trong điều trị viêm da tiếp xúc cho bé là xác định được nguyên nhân chính gây tình trạng dị ứng để tránh cho bé tiếp xúc. Sau đó, bác sĩ có thể đề nghị bôi corticosteroid có hiệu lực trung bình tại chỗ, riêng mặt sẽ sử dụng hydrocortisone. Nếu viêm da tiếp xúc lan rộng, bác sĩ có thể sử dụng steroid toàn thân (thường là prednisone đường uống) trong vài ngày. Thuốc ức chế calcineurin tại chỗ có thể được xem xét để điều trị bậc hai (khi cách điều trị ban đầu trẻ không đáp ứng tốt), đặc biệt là ở vùng mặt.
Hướng dẫn chăm sóc bé bị viêm da tiếp xúc tại nhà:
Bệnh viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus viêm não Nhật Bản (VNNB) lây truyền từ vật trung gian là muỗi có nhiễm virus từ các loài động vật như trâu, bò, chim hoang dã. Khi bị vi rút VNNB tấn công, trẻ có thể phải chịu đựng di chứng như liệt cứng, di chứng thần kinh (không nói được, rối loạn tính cách, thiểu năng trí tuệ…), trường hợp nặng có thể đe dọa tính mạng, dẫn đến tử vong. Đây là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ khi giao mùa.
Các triệu chứng khi trẻ bị viêm não Nhật Bản bao gồm:
Các triệu chứng ban đầu giống với bệnh viêm não hoặc bệnh viêm màng não khác, chủ yếu khởi phát từ sốt cao, nôn, rối loạn vận động (gồng vặn người từng cơn, run rẩy, múa giật, co giật), tăng tiết đờm rãi, nói khó, ngủ gà ngủ gật, mất trí nhớ, lơ mơ, li bì, hôn mê hoặc có thể không có triệu chứng gì.
Cách điều trị bệnh viêm não Nhật Bản cho bé:
Hiện nay, không có phương pháp điều trị đặc hiệu cho bệnh nhân bị viêm não Nhật Bản. Nhìn chung, trẻ em bị viêm não Nhật Bản thường được chỉ định nhập viện để các bác sĩ hỗ trợ chăm sóc và theo dõi chặt chẽ.
Hướng dẫn chăm sóc bé bị viêm não Nhật Bản:
Trong quá trình điều trị, ba mẹ hãy cho bé được nghỉ ngơi, uống nhiều nước và dùng thuốc giảm đau không kê đơn theo khuyến cáo của bác sĩ để làm giảm một số triệu chứng của viêm não Nhật Bản.
Phòng ngừa bệnh viêm não Nhật Bản là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe cho bé:
Hen suyễn là tình trạng viêm đường hô hấp (ống thở mang không khí từ mũi đến phổi). Đây cũng là một bệnh giao mùa ở trẻ em hay mắc phải. Khi trẻ bị hen suyễn, các cơ trong ống thở bị co thắt và sưng lên khiến ống thở bị hẹp lại và gây khó thở. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh hen suyễn ở trẻ em bao gồm: có thành viên gia đình bị hen suyễn hoặc dị ứng, trẻ sinh non hoặc bị nhẹ cân khi chào đời và sống trong môi trường bị ô nhiễm hoặc có quá nhiều khói thuốc lá.
Các triệu chứng khi trẻ bị hen suyễn bao gồm:
Cách điều trị bệnh hen suyễn cho bé:
Việc điều trị sẽ tùy thuộc vào độ tuổi, mức độ nghiêm trọng của triệu chứng và thể trạng của bé. Mục tiêu của điều trị hen suyễn là kiểm soát các triệu chứng, bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc hít giảm đau nhanh và tiếp tục theo dõi các triệu chứng của bé trong vài tuần.
Hướng dẫn chăm sóc bé bị hen suyễn:
Sốt phát ban là triệu chứng của nhiều các bệnh lý khác nhau như bệnh thứ năm do parvovirus B19, bệnh ban đào do human herpesvirus 6B (HHV-6B) hoặc ít gặp hơn là HHV-7, bệnh sởi do Morbillivirus, bệnh sởi Đức do virus Rubella, thương hàn do vi khuẩn Salmonella typhi hoặc bệnh thủy đậu. Trong một số trường hợp, trẻ bị sốt phát ban do phản ứng với thuốc. Đây cũng là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ khi giao mùa.
Vì nguyên nhân dẫn đến triệu chứng sốt phát ban rất đa dạng, một số nguyên nhân có thể gây biến chứng nghiêm trọng và tử vong cho bé, khi thấy triệu chứng sốt phát ban, ba mẹ nên đưa bé đi thăm khám với bác sĩ để có chẩn đoán chính xác và biết phương pháp điều trị phù hợp. Đặc biệt trẻ nhỏ dưới 3 tháng tuổi bị sốt cần đưa đi bệnh viện ngay để tránh nguy cơ tử vong.
Triệu chứng nhận biết trẻ bị sốt phát ban:
Tùy vào nguyên nhân gây bệnh, trẻ có thể có những triệu chứng điển hình cho từng loại bệnh lý. Tuy nhiên, một đứa trẻ bị sốt phát ban thường có biểu hiện như sau:
Cách điều trị sốt phát ban cho bé:
Trong phần lớn các trường hợp, trẻ bị sốt phát ban là do nhiễm virus. Nếu sốt phát ban là do virus, bác sĩ sẽ tập trung vào việc giảm thiểu các triệu chứng bằng cách cho bé có thời gian nghỉ ngơi, được bù đủ dịch và uống thuốc hạ sốt, giảm đau nếu cần. Trường hợp bé bị sốt phát ban do nhiễm vi khuẩn hoặc bị nhiễm trùng da, bé có thể cần được điều trị bằng kháng sinh.
Hướng dẫn chăm sóc bé bị sốt phát ban:
Khi chăm sóc tại nhà, ba mẹ cần đảm bảo bé được nghỉ ngơi nhiều và uống đủ nước. Đồng thời, tuân theo chỉ định sử dụng thuốc của bác sĩ, đảm bảo lịch hẹn thăm khám cho bé để theo dõi triệu chứng, thể trạng của con.
⇒ Bố mẹ có thể tham khảo thêm: 28 bệnh thường gặp ở trẻ em: Triệu chứng để nhận biết và phòng ngừa.
Hầu hết những bệnh giao mùa đều có thể được ngăn ngừa bằng vắc xin. Cách phòng bệnh an toàn và hiệu quả nhất đó là đảm bảo cho trẻ tiêm phòng đúng lịch, đủ mũi theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Trong vòng 2 năm đầu đời, bé đã có thể được tiêm chủng để phòng ngừa rất nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác nhau, một số mũi tiêm ba mẹ cần lưu ý như sau:
⇒ Xem thêm: “Lịch tiêm chủng cho trẻ theo từng tháng tuổi”
Cơ thể của bé khi chịu nhiệt độ quá lạnh có thể gây suy giảm sức đề kháng, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh cảm lạnh, cúm mùa và nhiễm trùng đường hô hấp. Các phụ huynh cần lưu ý trang phục cho trẻ trong những ngày lạnh để đảm bảo thân nhiệt, luôn giữ ấm cơ thể cho bé, đặc biệt cần chú ý phần cổ, tay, chân vào ban đêm,.
Cơ thể có đủ nước hỗ trợ hệ thống miễn dịch hoạt động tối ưu để chống lại nhiễm trùng hiệu quả. Nước và các đồ uống bù dịch giúp duy trì màng nhầy trong đường hô hấp, khiến virus và vi khuẩn khó xâm nhập vào cơ thể của bé hơn. Trong thời điểm giao mùa, ba mẹ hãy khuyến khích trẻ uống nước thường xuyên. Một số đồ uống có lợi cho sức khỏe như nước ấm và nước ép trái cây có thể giúp trẻ phòng bệnh giao mùa tốt hơn.
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước giúp loại bỏ vi trùng và ngăn ngừa sự lây lan của các bệnh nhiễm trùng, đặc biệt là các bệnh về đường hô hấp như cảm lạnh và cúm. Ba mẹ hãy khuyến khích trẻ đeo khẩu trang khi ra ngoài đường; xì mũi vào khăn giấy hoặc ho, hắt hơi vào khuỷu tay để hạn chế sự lây truyền mầm bệnh; dặn dò trẻ tránh chạm tay vào mặt, đặc biệt là mắt, mũi và miệng để giúp giảm thiểu nguy cơ truyền vi trùng từ bề mặt tay trẻ tiếp xúc vào cơ thể.
Hơn nữa, tạo thói quen tắm hàng ngày, thay quần áo thường xuyên và vệ sinh răng miệng có thể giúp giảm sự tích tụ vi khuẩn và virus trên da và trong miệng của bé. Bằng cách rèn luyện những thói quen vệ sinh từ sớm, ba mẹ có thể giúp trẻ thực hiện các biện pháp chủ động trong việc ngăn ngừa các bệnh theo mùa và chăm sóc sức khỏe.
Duy trì không gian sống sạch sẽ, thoáng mát là điều cần thiết để ngăn ngừa các bệnh giao mùa ở trẻ. Việc vệ sinh thường xuyên giúp loại bỏ bụi, chất gây dị ứng và mầm bệnh có thể gây ra các bệnh về đường hô hấp. Thường xuyên hút bụi, lau bụi và khử trùng các bề mặt sẽ làm giảm sự lây lan của vi trùng trong nhà.
Ngoài ra, duy trì nhiệt độ trong nhà mát mẻ có thể giúp ức chế sự phát triển và lây lan của một số vi khuẩn và virus, vì nhiều mầm bệnh phát triển mạnh trong môi trường ấm áp. Sử dụng quạt, máy lọc không khí và thông gió thích hợp có thể giúp điều chỉnh nhiệt độ trong nhà và cải thiện chất lượng không khí, tạo môi trường lành mạnh hơn cho trẻ em.
Một chế độ dinh dưỡng có nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc sẽ cung cấp các vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa thiết yếu hỗ trợ hệ thống miễn dịch phát triển mạnh mẽ. Thực phẩm giàu chất dinh dưỡng như trái cây họ cam quýt, quả mọng, rau lá xanh và các loại hạt, chứa vitamin C, E và các chất dinh dưỡng sẽ gia tăng sức đề kháng của trẻ.
Ngoài ra, việc bổ sung các thực phẩm giàu men vi sinh như sữa chua có thể thúc đẩy hệ vi sinh vật đường ruột khỏe mạnh, đóng vai trò quan trọng trong chức năng miễn dịch. Ba mẹ hạn chế cho bé ăn món ăn vặt có nhiều đường và thực phẩm chế biến sẵn. Thay vào đó, hãy khuyến khích trẻ uống nhiều nước và các loại trà thảo dược (với trẻ trên 1 tuổi) để hỗ trợ quá trình thải độc tố ra khỏi cơ thể.
⇒ Tìm hiểu thêm: 12 cách tăng cường sức đề kháng cho bé hiệu quả.
Trong giấc ngủ, cơ thể của bé sẽ sửa chữa và tái tạo tế bào giúp tăng cường khả năng chống lại nhiễm trùng. Trẻ ngủ đủ giấc sẽ ít bị mắc các bệnh giao mùa như cảm lạnh và cúm. Ba mẹ hãy thiết lập một lịch trình ngủ đều đặn và tạo thói quen thư giãn trước khi đi ngủ để giúp trẻ chìm vào giấc ngủ nhanh hơn và yên giấc suốt đêm.
Ngoài ra, duy trì một môi trường ngủ thoải mái, chẳng hạn như phòng ngủ tối, yên tĩnh và mát mẻ, sẽ thúc đẩy giấc ngủ chất lượng. Ba mẹ nên hạn chế thời gian xem điện thoại, tivi hoặc màn hình thiết bị điện tử trước giờ ngủ và tránh dùng caffeine để đảm bảo bé được nghỉ ngơi và giữ sức khỏe trong thời điểm giao mùa.
Tiếp xúc với ánh nắng gay gắt, đặc biệt là vào giờ cao điểm, làm tăng nguy cơ mất nước, kiệt sức, say nắng ở trẻ em. Ngoài ra, việc tiếp xúc kéo dài với tia cực tím có thể gây cháy nắng, tổn thương da và làm tăng nguy cơ ung thư da sau này. Ba mẹ nên đảm bảo rằng trẻ được bảo vệ đầy đủ khỏi ánh nắng mặt trời bằng cách cho bé ở trong bóng râm, sử dụng mũ, kính râm và quần áo nhẹ để che phần da hở.
Thoa kem chống nắng có hệ số chống nắng cao cho vùng da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Bằng cách giảm thiểu sự tiếp xúc trực tiếp của trẻ với ánh nắng và thực hiện các biện pháp an toàn, ba mẹ có thể bảo vệ sức khỏe và tinh thần của con mình trong mùa nắng nóng cao điểm.
Vật nuôi có thể mang ký sinh trùng, vi khuẩn và chất gây dị ứng. Tiếp xúc quá gần với vật nuôi, chẳng hạn như ôm hoặc hôn, có thể làm tăng khả năng lây truyền mầm bệnh hoặc chất gây dị ứng. Ngoài ra, trẻ bị dị ứng với lông thú cưng hoặc nước bọt có thể gặp các triệu chứng như hắt hơi, ngứa hoặc các vấn đề về hô hấp.
Để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh giao mùa, ba mẹ nên khuyến khích trẻ rửa tay cẩn thận sau khi tiếp xúc với vật nuôi và thiết lập giới hạn tiếp xúc, đặc biệt với trẻ bị dị ứng hoặc hệ miễn dịch còn non yếu. Việc chải lông và chăm sóc thú y thường xuyên cho vật nuôi cũng giúp giảm lây truyền bệnh tật cho thành viên trong gia đình.
Khám sức khỏe định kỳ đảm bảo bé được tiêm chủng đầy đủ, được sàng lọc và hướng dẫn để bảo vệ sức khỏe tối ưu. Bác sĩ nhi khoa đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi sự tăng trưởng và phát triển của trẻ, xác định bất kỳ mối lo ngại tiềm ẩn nào về sức khỏe và đưa ra các biện pháp chăm sóc phòng ngừa. Trong quá trình khám sức khỏe định kỳ, trẻ em có thể được tiêm chủng theo khuyến nghị để bảo vệ khỏi các bệnh theo mùa như cúm và viêm phổi.
Ngoài ra, bác sĩ nhi khoa có thể đưa ra hướng dẫn về dinh dưỡng, vệ sinh giấc ngủ và thực hành vệ sinh cá nhân để tăng cường hệ thống miễn dịch của trẻ, giảm nguy cơ nhiễm trùng. Việc thăm khám y tế thường xuyên cũng cho phép phát hiện và quản lý sớm mọi tình trạng sức khỏe tiềm ẩn có thể khiến trẻ mắc các bệnh giao mùa.
Nếu bé bị sốt:
Nếu bé bị ho:
Nếu bé bị nôn mửa:
Trong mọi trường hợp, hãy theo dõi chặt chẽ tình trạng của trẻ và tìm đến bác sĩ nếu các triệu chứng trở nên nặng hơn hoặc kéo dài.
Nắm vững những thông tin về bệnh giao mùa ở trẻ và các biện pháp phòng ngừa là điều tối quan trọng đối với sức khỏe và hạnh phúc của trẻ em và gia đình. Tiêm chủng là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm ở trẻ em và trong cộng đồng.
Đặc biệt là trong năm đầu đời, hệ miễn dịch non nớt của bé cần được tăng cường phòng chống bệnh bằng cách tiêm chủng đầy đủ theo phác đồ. Song song đó, gia đình hãy duy trì thói quen vệ sinh tốt, xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, đảm bảo ngủ đủ giấc và đi khám sức khỏe định kỳ. Bằng cách ưu tiên phòng ngừa và áp dụng các chiến lược trong bài viết, ba mẹ có thể tạo ra một lá chắn bảo vệ xung quanh con mình, giảm thiểu khả năng bé mắc bệnh giao mùa và giúp con phát triển vượt trội.
